Oringi NBR, FKM czy EPDM – jaki materiał wybrać?

Autor: Przemysław Wisłocki, ProPolimer
Data aktualizacji: 25.09.2026

Wybór odpowiedniego materiału O-ringa ma bezpośredni wpływ na szczelność, trwałość i bezpieczeństwo całego układu. Trzy najczęściej stosowane elastomery – NBR, FKM i EPDM – mogą wyglądać bardzo podobnie, ale mają zupełnie inne właściwości chemiczne i temperaturowe.

Krótka odpowiedź – NBR, FKM czy EPDM?

Jeżeli potrzebujesz szybkiej odpowiedzi:

• wybierz Oringi NBR, gdy uszczelnienie pracuje z olejami mineralnymi, smarami, paliwami lub płynami hydraulicznymi, a temperatura nie jest bardzo wysoka;

• wybierz Oringi FKM, gdy występują wysokie temperatury, paliwa, oleje lub bardziej wymagające chemicznie środowisko pracy;

• wybierz Oringi EPDM, gdy medium stanowi woda, gorąca woda, para, glikol lub płyn hamulcowy na bazie glikolu albo uszczelnienie jest narażone na ozon, UV i warunki atmosferyczne.

Najważniejsza zasada jest prosta: materiał O-ringa należy dobierać przede wszystkim do medium oraz temperatury pracy, a dopiero później do ceny i pozostałych parametrów.

Oringi NBR, FKM i EPDM – tabela porównawcza

Ważne: podane zakresy temperatur są wartościami orientacyjnymi. Maksymalna temperatura pracy O-ringa zależy m.in. od konkretnej mieszanki elastomeru, czasu ekspozycji, ciśnienia, medium oraz rodzaju pracy uszczelnienia. Nie należy dobierać materiału wyłącznie na podstawie temperatury.

Oringi NBR – kiedy są najlepszym wyborem?

NBR, czyli kauczuk nitrylowo-butadienowy, jest jednym z najpopularniejszych materiałów stosowanych do produkcji O-ringów.

Jego największą zaletą jest bardzo dobra odporność na:

• oleje mineralne,

• smary,

• wiele płynów hydraulicznych,

• paliwa,

• oleje roślinne i zwierzęce,

• węglowodory alifatyczne,

• propan i butan.

Standardowe Oringi NBR oferowane przez ProPolimer pracują typowo w zakresie około -30°C do +120°C, przy czym rzeczywisty dopuszczalny zakres zależy od mieszanki i warunków pracy.

Gdzie najczęściej stosuje się Oringi NBR?

NBR jest bardzo dobrym rozwiązaniem w:

• hydraulice siłowej,

• pneumatyce,

• siłownikach hydraulicznych,

• pompach,

• sprężarkach,

• przekładniach,

• układach olejowych,

• maszynach przemysłowych,

• maszynach budowlanych i rolniczych,

• motoryzacji,

• warsztatach i serwisach,

• układach smarowania.

Kiedy nie wybierać NBR?

NBR ma również istotne ograniczenia. Standardowe O-ringi nitrylowe nie są najlepszym rozwiązaniem w środowisku:

• intensywnego promieniowania UV,

• ozonu,

• długotrwałego działania warunków atmosferycznych,

• wysokiej temperatury przekraczającej możliwości konkretnej mieszanki,

• ketonów,

• estrów,

• glikolowych płynów hamulcowych,

• niektórych silnie agresywnych substancji chemicznych.

Jeżeli temperatura jest znacznie wyższa albo wymagana jest większa odporność na paliwa i chemikalia, warto rozważyć FKM. Jeżeli natomiast głównym medium jest woda, para lub glikol, najczęściej lepszym rozwiązaniem będzie EPDM.

Zobacz ofertę: Oringi NBR – ProPolimer

Oringi FKM – do wysokiej temperatury, paliw i wymagających mediów

FKM, często kojarzony z nazwą handlową Viton®, jest fluoroelastomerem przeznaczonym do znacznie bardziej wymagających warunków pracy.

Standardowe Oringi FKM dostępne w ProPolimer pracują typowo w zakresie około -20°C do +200°C.

Dzięki temu FKM jest często wybierany tam, gdzie NBR osiąga już granice swojej odporności cieplnej.

Na co odporne są Oringi FKM?

FKM wyróżnia się bardzo dobrą odpornością na:

• oleje mineralne,

• oleje roślinne,

• paliwa,

• smary,

• wiele węglowodorów,

• wiele kwasów,

• ozon,

• promieniowanie UV,

• utlenianie,

• starzenie cieplne,

• warunki atmosferyczne.

Dlatego O-ringi FKM są często stosowane w:

• motoryzacji,

• układach paliwowych,

• silnikach,

• przemyśle chemicznym,

• petrochemii,

• instalacjach olejowych,

• pompach,

• sprężarkach,

• urządzeniach pracujących w podwyższonej temperaturze.

FKM nie jest odporny na wszystko

Błędem jest traktowanie FKM jako materiału całkowicie uniwersalnego.

Standardowe fluoroelastomery mogą mieć niewystarczającą odporność między innymi na:

• ketony,

• estry,

• niektóre rozpuszczalniki polarne,

• amoniak,

• płyny hamulcowe na bazie glikolu,

• niektóre stężone kwasy organiczne.

Przykładowo w układzie hamulcowym wykorzystującym płyn DOT na bazie glikolu EPDM może być zdecydowanie właściwszym wyborem niż FKM, mimo że FKM jest materiałem droższym i bardziej odpornym termicznie.

A co z niską temperaturą?

To również ważne ograniczenie. Standardowy FKM stosowany przez ProPolimer ma dolną granicę pracy około -20°C.

Jeżeli urządzenie ma pracować podczas silnego mrozu, trzeba sprawdzić niskotemperaturowe właściwości konkretnej mieszanki. Sam fakt, że FKM wytrzymuje około +200°C, nie oznacza automatycznie, że będzie najlepszym materiałem w każdej aplikacji.

Zobacz ofertę: Oringi FKM / Viton® – ProPolimer

Oringi EPDM – najlepszy wybór do wody, pary i glikolu

EPDM, czyli kauczuk etylenowo-propylenowo-dienowy, ma właściwości niemal odwrotne do NBR.

Tam, gdzie NBR bardzo dobrze radzi sobie z olejami mineralnymi, EPDM najczęściej nie powinien być stosowany. Z kolei tam, gdzie występuje woda, gorąca woda, para wodna, glikol, ozon lub warunki atmosferyczne, EPDM może być znacznie lepszym rozwiązaniem.

Na co odporne są Oringi EPDM?

EPDM charakteryzuje się bardzo dobrą odpornością na:

• wodę,

• gorącą wodę,

• parę wodną – w zakresie przewidzianym dla konkretnej mieszanki,

• glikol,

• alkohole,

• wodne roztwory wielu substancji,

• płyny hamulcowe na bazie glikolu,

• ozon,

• promieniowanie UV,

• warunki atmosferyczne,

• starzenie.

Dlatego Oringi EPDM są często stosowane w:

• instalacjach wodnych,

• instalacjach sanitarnych,

• HVAC,

• instalacjach grzewczych,

• układach chłodzenia,

• armaturze,

• instalacjach zewnętrznych,

• urządzeniach wykorzystujących roztwory glikolu,

• ciepłownictwie,

• przemyśle spożywczym i farmaceutycznym – jeżeli zastosowano odpowiednią certyfikowaną mieszankę.

EPDM standardowy czy EPDM Peroxide?

W przypadku EPDM istotny jest również sposób wulkanizacji.

Standardowe wersje mogą pracować typowo do około +120°C, natomiast odpowiednie mieszanki EPDM wulkanizowane nadtlenkowo – Peroxide – mogą osiągać około +150°C.

Mieszanki peroxide są szczególnie interesujące w zastosowaniach wymagających:

• wyższej odporności cieplnej,

• lepszej odporności na starzenie,

• niższego odkształcenia trwałego,

• kontaktu z żywnością lub wodą pitną – jeżeli dana mieszanka posiada wymagane dopuszczenia.

Najważniejsze ograniczenie EPDM

EPDM nie powinien być stosowany z typowymi produktami ropopochodnymi.

Dotyczy to przede wszystkim:

• olejów mineralnych,

• benzyny,

• oleju napędowego,

• paliw,

• wielu smarów na bazie olejów mineralnych,

• węglowodorów aromatycznych,

• węglowodorów alifatycznych.

Jeżeli uszczelnienie pracuje w oleju, zamiast EPDM najczęściej należy rozważyć NBR albo FKM.

Zobacz ofertę: Oringi EPDM – ProPolimer

NBR czy FKM – co wybrać do oleju?

W przypadku oleju mineralnego zarówno NBR, jak i FKM mogą być właściwym rozwiązaniem.

Najczęściej:

NBR warto wybrać, gdy:

• temperatura jest umiarkowana,

• medium stanowi standardowy olej mineralny lub hydrauliczny,

• wymagane jest ekonomiczne rozwiązanie,

• aplikacja nie jest narażona na intensywne UV i ozon.

FKM warto rozważyć, gdy:

• temperatura jest wyższa,

• występują agresywniejsze dodatki chemiczne,

• uszczelnienie pracuje jednocześnie z paliwem,

• wymagana jest większa odporność na starzenie i warunki atmosferyczne.

Nie zawsze zastosowanie droższego FKM jest konieczne. W wielu standardowych układach hydraulicznych prawidłowo dobrany NBR 70 lub NBR 90 może być bardziej ekonomicznym rozwiązaniem.

NBR czy EPDM – największa różnica

To jedno z najważniejszych rozróżnień przy wyborze O-ringa:

olej → najczęściej NBR

woda, para lub glikol → najczęściej EPDM

Zamiana tych materiałów bez sprawdzenia medium może prowadzić do pęcznienia, utraty własności mechanicznych, twardnienia albo szybkiej utraty szczelności.

EPDM jest bardzo dobrym materiałem do instalacji wodnych i środowiska zewnętrznego, ale nie powinien być traktowany jako zamiennik NBR w kontakcie z olejem mineralnym.

FKM czy EPDM – temperatura to nie wszystko

Częsty błąd polega na przyjęciu, że skoro FKM wytrzymuje wyższą temperaturę, będzie automatycznie lepszy od EPDM.

Nie zawsze.

Jeżeli medium stanowi:

• gorąca woda,

• para,

• glikol,

• glikolowy płyn hamulcowy,

odpowiednia mieszanka EPDM może być właściwszym materiałem, mimo niższej maksymalnej temperatury nominalnej.

Jeżeli natomiast występują:

• paliwa,

• oleje,

• wysokie temperatury,

• węglowodory,

częściej wybierany jest FKM.

Dlatego podczas doboru uszczelnienia zawsze trzeba analizować temperaturę i medium jednocześnie.

Jak dobrać materiał O-ringa krok po kroku?

Przed zakupem warto odpowiedzieć na kilka pytań.

1. Jakie medium będzie miało kontakt z O-ringiem?

To najważniejszy parametr.

Określ, czy jest to:

• olej,

• paliwo,

• woda,

• para,

• glikol,

• kwas,

• zasada,

• rozpuszczalnik,

• gaz,

• płyn hydrauliczny,

• płyn hamulcowy,

• mieszanina kilku substancji.

2. Jaka jest minimalna i maksymalna temperatura?

Nie należy uwzględniać jedynie normalnej temperatury pracy. Ważne są również:

• zimny rozruch,

• chwilowe wzrosty temperatury,

• temperatura podczas postoju,

• lokalne nagrzewanie elementów maszyny.

3. Czy uszczelnienie pracuje statycznie czy dynamicznie?

Praca dynamiczna oznacza dodatkowo:

• tarcie,

• zużycie,

• ryzyko nagrzewania,

• konieczność odpowiedniego smarowania.

4. Jakie jest ciśnienie?

Przy większym ciśnieniu oprócz materiału istotna staje się również:

• twardość O-ringa,

• wielkość szczeliny montażowej,

• dokładność wykonania gniazda,

• możliwość zastosowania pierścienia podporowego.

5. Czy wymagane są dopuszczenia?

W przemyśle spożywczym, farmaceutycznym lub instalacjach wody pitnej sama nazwa materiału nie wystarcza.

Przykładowo nie każdy EPDM jest automatycznie przeznaczony do kontaktu z wodą pitną i nie każdy NBR jest materiałem spożywczym.

Należy wybrać konkretną mieszankę posiadającą wymagane dopuszczenia lub deklaracje.

Szybki dobór materiału według zastosowania

Hydraulika siłowa

Najczęściej: NBR

Przy wysokiej temperaturze lub szczególnych wymaganiach chemicznych można rozważyć FKM.

Układ paliwowy

Najczęściej: FKM lub odpowiednia mieszanka NBR, zależnie od paliwa i temperatury.

Instalacja wodna

Najczęściej: EPDM.

Gorąca woda i para

Najczęściej: odpowiednia mieszanka EPDM, szczególnie peroxide w bardziej wymagających zastosowaniach.

Układ z glikolem

Najczęściej: EPDM.

Płyn hamulcowy DOT 3 lub DOT 4 na bazie glikolu

Najczęściej: EPDM.

Standardowe NBR i FKM nie powinny być wybierane wyłącznie na podstawie ich dobrej odporności mechanicznej lub termicznej.

Olej silnikowy lub przekładniowy

Najczęściej: NBR albo FKM, zależnie od temperatury i składu oleju.

Uszczelnienie pracujące na zewnątrz

Najczęściej warto rozważyć EPDM lub FKM ze względu na bardzo dobrą odporność na ozon, UV i starzenie atmosferyczne.

NBR, FKM czy EPDM – podsumowanie

Nie istnieje jeden materiał O-ringa odpowiedni do wszystkich zastosowań.

Najprostsza zasada wyboru wygląda następująco:

• NBR – oleje, smary, hydraulika i standardowe zastosowania przemysłowe;

• FKM – paliwa, oleje, wysoka temperatura i bardziej wymagające środowisko chemiczne;

• EPDM – woda, para, glikol, instalacje zewnętrzne, ozon i UV.

W praktyce ostateczny dobór powinien uwzględniać jednocześnie medium, temperaturę, ciśnienie, ruch uszczelnienia oraz wymagane dopuszczenia.

W ProPolimer dostępne są O-ringi w wielu materiałach, twardościach oraz rozmiarach metrycznych i calowych.

Zobacz pełną ofertę Oringów ProPolimer

FAQ – Oringi NBR, FKM i EPDM

Jakie Oringi są najlepsze do oleju?

Do większości olejów mineralnych bardzo często stosuje się Oringi NBR. Przy wyższych temperaturach lub bardziej wymagających warunkach chemicznych można zastosować Oringi FKM.

Jakie Oringi wybrać do wody?

Do wody, gorącej wody i wielu instalacji sanitarnych bardzo dobrym rozwiązaniem są Oringi EPDM.

Czy Oringi EPDM są odporne na olej?

Standardowy EPDM nie jest zalecany do olejów mineralnych, paliw i typowych produktów ropopochodnych. Do takich zastosowań częściej stosuje się NBR albo FKM.

Czy FKM jest lepszy od NBR?

Nie zawsze. FKM zapewnia większą odporność na wysoką temperaturę, paliwa, ozon i wiele chemikaliów, ale w typowym układzie hydraulicznym pracującym z olejem mineralnym NBR może być całkowicie wystarczającym i bardziej ekonomicznym rozwiązaniem.

Czy FKM jest odporny na płyn hamulcowy?

Standardowy FKM nie jest zalecany do typowych płynów hamulcowych na bazie glikolu. W takich zastosowaniach najczęściej stosuje się odpowiednio dobrany EPDM.

Które Oringi są odporne na UV i ozon?

Bardzo dobrą odporność na ozon, promieniowanie UV i warunki atmosferyczne wykazują EPDM oraz FKM. Standardowy NBR ma w tym zakresie znacznie większe ograniczenia.

Jaki zakres temperatur mają Oringi NBR?

Dla standardowych O-ringów NBR znajdujących się w ofercie ProPolimer typowy zakres wynosi około -30°C do +120°C. Dokładny zakres należy zawsze sprawdzić dla konkretnej mieszanki.

Jaki zakres temperatur mają Oringi FKM?

Autor: Przemysław Wisłocki, ProPolimer
Data aktualizacji: 25.09.2026

Wybór odpowiedniego materiału O-ringa ma bezpośredni wpływ na szczelność, trwałość i bezpieczeństwo całego układu. Trzy najczęściej stosowane elastomery – NBR, FKM i EPDM – mogą wyglądać bardzo podobnie, ale mają zupełnie inne właściwości chemiczne i temperaturowe.

Krótka odpowiedź – NBR, FKM czy EPDM?

Jeżeli potrzebujesz szybkiej odpowiedzi:

• wybierz Oringi NBR, gdy uszczelnienie pracuje z olejami mineralnymi, smarami, paliwami lub płynami hydraulicznymi, a temperatura nie jest bardzo wysoka;

• wybierz Oringi FKM, gdy występują wysokie temperatury, paliwa, oleje lub bardziej wymagające chemicznie środowisko pracy;

• wybierz Oringi EPDM, gdy medium stanowi woda, gorąca woda, para, glikol lub płyn hamulcowy na bazie glikolu albo uszczelnienie jest narażone na ozon, UV i warunki atmosferyczne.

Najważniejsza zasada jest prosta: materiał O-ringa należy dobierać przede wszystkim do medium oraz temperatury pracy, a dopiero później do ceny i pozostałych parametrów.

Oringi NBR, FKM i EPDM – tabela porównawcza

Ważne: podane zakresy temperatur są wartościami orientacyjnymi. Maksymalna temperatura pracy O-ringa zależy m.in. od konkretnej mieszanki elastomeru, czasu ekspozycji, ciśnienia, medium oraz rodzaju pracy uszczelnienia. Nie należy dobierać materiału wyłącznie na podstawie temperatury.

Oringi NBR – kiedy są najlepszym wyborem?

NBR, czyli kauczuk nitrylowo-butadienowy, jest jednym z najpopularniejszych materiałów stosowanych do produkcji O-ringów.

Jego największą zaletą jest bardzo dobra odporność na:

• oleje mineralne,

• smary,

• wiele płynów hydraulicznych,

• paliwa,

• oleje roślinne i zwierzęce,

• węglowodory alifatyczne,

• propan i butan.

Standardowe Oringi NBR oferowane przez ProPolimer pracują typowo w zakresie około -30°C do +120°C, przy czym rzeczywisty dopuszczalny zakres zależy od mieszanki i warunków pracy.

Gdzie najczęściej stosuje się Oringi NBR?

NBR jest bardzo dobrym rozwiązaniem w:

• hydraulice siłowej,

• pneumatyce,

• siłownikach hydraulicznych,

• pompach,

• sprężarkach,

• przekładniach,

• układach olejowych,

• maszynach przemysłowych,

• maszynach budowlanych i rolniczych,

• motoryzacji,

• warsztatach i serwisach,

• układach smarowania.

Kiedy nie wybierać NBR?

NBR ma również istotne ograniczenia. Standardowe O-ringi nitrylowe nie są najlepszym rozwiązaniem w środowisku:

• intensywnego promieniowania UV,

• ozonu,

• długotrwałego działania warunków atmosferycznych,

• wysokiej temperatury przekraczającej możliwości konkretnej mieszanki,

• ketonów,

• estrów,

• glikolowych płynów hamulcowych,

• niektórych silnie agresywnych substancji chemicznych.

Jeżeli temperatura jest znacznie wyższa albo wymagana jest większa odporność na paliwa i chemikalia, warto rozważyć FKM. Jeżeli natomiast głównym medium jest woda, para lub glikol, najczęściej lepszym rozwiązaniem będzie EPDM.

Zobacz ofertę: Oringi NBR – ProPolimer

Oringi FKM – do wysokiej temperatury, paliw i wymagających mediów

FKM, często kojarzony z nazwą handlową Viton®, jest fluoroelastomerem przeznaczonym do znacznie bardziej wymagających warunków pracy.

Standardowe Oringi FKM dostępne w ProPolimer pracują typowo w zakresie około -20°C do +200°C.

Dzięki temu FKM jest często wybierany tam, gdzie NBR osiąga już granice swojej odporności cieplnej.

Na co odporne są Oringi FKM?

FKM wyróżnia się bardzo dobrą odpornością na:

• oleje mineralne,

• oleje roślinne,

• paliwa,

• smary,

• wiele węglowodorów,

• wiele kwasów,

• ozon,

• promieniowanie UV,

• utlenianie,

• starzenie cieplne,

• warunki atmosferyczne.

Dlatego O-ringi FKM są często stosowane w:

• motoryzacji,

• układach paliwowych,

• silnikach,

• przemyśle chemicznym,

• petrochemii,

• instalacjach olejowych,

• pompach,

• sprężarkach,

• urządzeniach pracujących w podwyższonej temperaturze.

FKM nie jest odporny na wszystko

Błędem jest traktowanie FKM jako materiału całkowicie uniwersalnego.

Standardowe fluoroelastomery mogą mieć niewystarczającą odporność między innymi na:

• ketony,

• estry,

• niektóre rozpuszczalniki polarne,

• amoniak,

• płyny hamulcowe na bazie glikolu,

• niektóre stężone kwasy organiczne.

Przykładowo w układzie hamulcowym wykorzystującym płyn DOT na bazie glikolu EPDM może być zdecydowanie właściwszym wyborem niż FKM, mimo że FKM jest materiałem droższym i bardziej odpornym termicznie.

A co z niską temperaturą?

To również ważne ograniczenie. Standardowy FKM stosowany przez ProPolimer ma dolną granicę pracy około -20°C.

Jeżeli urządzenie ma pracować podczas silnego mrozu, trzeba sprawdzić niskotemperaturowe właściwości konkretnej mieszanki. Sam fakt, że FKM wytrzymuje około +200°C, nie oznacza automatycznie, że będzie najlepszym materiałem w każdej aplikacji.

Zobacz ofertę: Oringi FKM / Viton® – ProPolimer

Oringi EPDM – najlepszy wybór do wody, pary i glikolu

EPDM, czyli kauczuk etylenowo-propylenowo-dienowy, ma właściwości niemal odwrotne do NBR.

Tam, gdzie NBR bardzo dobrze radzi sobie z olejami mineralnymi, EPDM najczęściej nie powinien być stosowany. Z kolei tam, gdzie występuje woda, gorąca woda, para wodna, glikol, ozon lub warunki atmosferyczne, EPDM może być znacznie lepszym rozwiązaniem.

Na co odporne są Oringi EPDM?

EPDM charakteryzuje się bardzo dobrą odpornością na:

• wodę,

• gorącą wodę,

• parę wodną – w zakresie przewidzianym dla konkretnej mieszanki,

• glikol,

• alkohole,

• wodne roztwory wielu substancji,

• płyny hamulcowe na bazie glikolu,

• ozon,

• promieniowanie UV,

• warunki atmosferyczne,

• starzenie.

Dlatego Oringi EPDM są często stosowane w:

• instalacjach wodnych,

• instalacjach sanitarnych,

• HVAC,

• instalacjach grzewczych,

• układach chłodzenia,

• armaturze,

• instalacjach zewnętrznych,

• urządzeniach wykorzystujących roztwory glikolu,

• ciepłownictwie,

• przemyśle spożywczym i farmaceutycznym – jeżeli zastosowano odpowiednią certyfikowaną mieszankę.

EPDM standardowy czy EPDM Peroxide?

W przypadku EPDM istotny jest również sposób wulkanizacji.

Standardowe wersje mogą pracować typowo do około +120°C, natomiast odpowiednie mieszanki EPDM wulkanizowane nadtlenkowo – Peroxide – mogą osiągać około +150°C.

Mieszanki peroxide są szczególnie interesujące w zastosowaniach wymagających:

• wyższej odporności cieplnej,

• lepszej odporności na starzenie,

• niższego odkształcenia trwałego,

• kontaktu z żywnością lub wodą pitną – jeżeli dana mieszanka posiada wymagane dopuszczenia.

Najważniejsze ograniczenie EPDM

EPDM nie powinien być stosowany z typowymi produktami ropopochodnymi.

Dotyczy to przede wszystkim:

• olejów mineralnych,

• benzyny,

• oleju napędowego,

• paliw,

• wielu smarów na bazie olejów mineralnych,

• węglowodorów aromatycznych,

• węglowodorów alifatycznych.

Jeżeli uszczelnienie pracuje w oleju, zamiast EPDM najczęściej należy rozważyć NBR albo FKM.

Zobacz ofertę: Oringi EPDM – ProPolimer

NBR czy FKM – co wybrać do oleju?

W przypadku oleju mineralnego zarówno NBR, jak i FKM mogą być właściwym rozwiązaniem.

Najczęściej:

NBR warto wybrać, gdy:

• temperatura jest umiarkowana,

• medium stanowi standardowy olej mineralny lub hydrauliczny,

• wymagane jest ekonomiczne rozwiązanie,

• aplikacja nie jest narażona na intensywne UV i ozon.

FKM warto rozważyć, gdy:

• temperatura jest wyższa,

• występują agresywniejsze dodatki chemiczne,

• uszczelnienie pracuje jednocześnie z paliwem,

• wymagana jest większa odporność na starzenie i warunki atmosferyczne.

Nie zawsze zastosowanie droższego FKM jest konieczne. W wielu standardowych układach hydraulicznych prawidłowo dobrany NBR 70 lub NBR 90 może być bardziej ekonomicznym rozwiązaniem.

NBR czy EPDM – największa różnica

To jedno z najważniejszych rozróżnień przy wyborze O-ringa:

olej → najczęściej NBR

woda, para lub glikol → najczęściej EPDM

Zamiana tych materiałów bez sprawdzenia medium może prowadzić do pęcznienia, utraty własności mechanicznych, twardnienia albo szybkiej utraty szczelności.

EPDM jest bardzo dobrym materiałem do instalacji wodnych i środowiska zewnętrznego, ale nie powinien być traktowany jako zamiennik NBR w kontakcie z olejem mineralnym.

FKM czy EPDM – temperatura to nie wszystko

Częsty błąd polega na przyjęciu, że skoro FKM wytrzymuje wyższą temperaturę, będzie automatycznie lepszy od EPDM.

Nie zawsze.

Jeżeli medium stanowi:

• gorąca woda,

• para,

• glikol,

• glikolowy płyn hamulcowy,

odpowiednia mieszanka EPDM może być właściwszym materiałem, mimo niższej maksymalnej temperatury nominalnej.

Jeżeli natomiast występują:

• paliwa,

• oleje,

• wysokie temperatury,

• węglowodory,

częściej wybierany jest FKM.

Dlatego podczas doboru uszczelnienia zawsze trzeba analizować temperaturę i medium jednocześnie.

Jak dobrać materiał O-ringa krok po kroku?

Przed zakupem warto odpowiedzieć na kilka pytań.

1. Jakie medium będzie miało kontakt z O-ringiem?

To najważniejszy parametr.

Określ, czy jest to:

• olej,

• paliwo,

• woda,

• para,

• glikol,

• kwas,

• zasada,

• rozpuszczalnik,

• gaz,

• płyn hydrauliczny,

• płyn hamulcowy,

• mieszanina kilku substancji.

2. Jaka jest minimalna i maksymalna temperatura?

Nie należy uwzględniać jedynie normalnej temperatury pracy. Ważne są również:

• zimny rozruch,

• chwilowe wzrosty temperatury,

• temperatura podczas postoju,

• lokalne nagrzewanie elementów maszyny.

3. Czy uszczelnienie pracuje statycznie czy dynamicznie?

Praca dynamiczna oznacza dodatkowo:

• tarcie,

• zużycie,

• ryzyko nagrzewania,

• konieczność odpowiedniego smarowania.

4. Jakie jest ciśnienie?

Przy większym ciśnieniu oprócz materiału istotna staje się również:

• twardość O-ringa,

• wielkość szczeliny montażowej,

• dokładność wykonania gniazda,

• możliwość zastosowania pierścienia podporowego.

5. Czy wymagane są dopuszczenia?

W przemyśle spożywczym, farmaceutycznym lub instalacjach wody pitnej sama nazwa materiału nie wystarcza.

Przykładowo nie każdy EPDM jest automatycznie przeznaczony do kontaktu z wodą pitną i nie każdy NBR jest materiałem spożywczym.

Należy wybrać konkretną mieszankę posiadającą wymagane dopuszczenia lub deklaracje.

Szybki dobór materiału według zastosowania

Hydraulika siłowa

Najczęściej: NBR

Przy wysokiej temperaturze lub szczególnych wymaganiach chemicznych można rozważyć FKM.

Układ paliwowy

Najczęściej: FKM lub odpowiednia mieszanka NBR, zależnie od paliwa i temperatury.

Instalacja wodna

Najczęściej: EPDM.

Gorąca woda i para

Najczęściej: odpowiednia mieszanka EPDM, szczególnie peroxide w bardziej wymagających zastosowaniach.

Układ z glikolem

Najczęściej: EPDM.

Płyn hamulcowy DOT 3 lub DOT 4 na bazie glikolu

Najczęściej: EPDM.

Standardowe NBR i FKM nie powinny być wybierane wyłącznie na podstawie ich dobrej odporności mechanicznej lub termicznej.

Olej silnikowy lub przekładniowy

Najczęściej: NBR albo FKM, zależnie od temperatury i składu oleju.

Uszczelnienie pracujące na zewnątrz

Najczęściej warto rozważyć EPDM lub FKM ze względu na bardzo dobrą odporność na ozon, UV i starzenie atmosferyczne.

NBR, FKM czy EPDM – podsumowanie

Nie istnieje jeden materiał O-ringa odpowiedni do wszystkich zastosowań.

Najprostsza zasada wyboru wygląda następująco:

• NBR – oleje, smary, hydraulika i standardowe zastosowania przemysłowe;

• FKM – paliwa, oleje, wysoka temperatura i bardziej wymagające środowisko chemiczne;

• EPDM – woda, para, glikol, instalacje zewnętrzne, ozon i UV.

W praktyce ostateczny dobór powinien uwzględniać jednocześnie medium, temperaturę, ciśnienie, ruch uszczelnienia oraz wymagane dopuszczenia.

W ProPolimer dostępne są O-ringi w wielu materiałach, twardościach oraz rozmiarach metrycznych i calowych.

Zobacz pełną ofertę Oringów ProPolimer

FAQ – Oringi NBR, FKM i EPDM

Jakie Oringi są najlepsze do oleju?

Do większości olejów mineralnych bardzo często stosuje się Oringi NBR. Przy wyższych temperaturach lub bardziej wymagających warunkach chemicznych można zastosować Oringi FKM.

Jakie Oringi wybrać do wody?

Do wody, gorącej wody i wielu instalacji sanitarnych bardzo dobrym rozwiązaniem są Oringi EPDM.

Czy Oringi EPDM są odporne na olej?

Standardowy EPDM nie jest zalecany do olejów mineralnych, paliw i typowych produktów ropopochodnych. Do takich zastosowań częściej stosuje się NBR albo FKM.

Czy FKM jest lepszy od NBR?

Nie zawsze. FKM zapewnia większą odporność na wysoką temperaturę, paliwa, ozon i wiele chemikaliów, ale w typowym układzie hydraulicznym pracującym z olejem mineralnym NBR może być całkowicie wystarczającym i bardziej ekonomicznym rozwiązaniem.

Czy FKM jest odporny na płyn hamulcowy?

Standardowy FKM nie jest zalecany do typowych płynów hamulcowych na bazie glikolu. W takich zastosowaniach najczęściej stosuje się odpowiednio dobrany EPDM.

Które Oringi są odporne na UV i ozon?

Bardzo dobrą odporność na ozon, promieniowanie UV i warunki atmosferyczne wykazują EPDM oraz FKM. Standardowy NBR ma w tym zakresie znacznie większe ograniczenia.

Jaki zakres temperatur mają Oringi NBR?

Dla standardowych O-ringów NBR znajdujących się w ofercie ProPolimer typowy zakres wynosi około -30°C do +120°C. Dokładny zakres należy zawsze sprawdzić dla konkretnej mieszanki.

Jaki zakres temperatur mają Oringi FKM?

Standardowe O-ringi FKM oferowane przez ProPolimer pracują typowo w zakresie około -20°C do +200°C.

Jaki zakres temperatur mają Oringi EPDM?

W zależności od mieszanki standardowy EPDM może pracować około -45°C do +120°C, natomiast odpowiednie mieszanki wulkanizowane nadtlenkowo mogą osiągać około +150°C.

Źródła i metodologia

Parametry oraz informacje dotyczące odporności materiałów zestawiono na podstawie:

1. Parker Hannifin – Parker O-Ring Handbook, ORD 5700 – dane dotyczące właściwości elastomerów i tabel kompatybilności chemicznej.

2. Trelleborg Sealing Solutions – O-Rings and Back-up Rings, Technical Information – właściwości materiałów, zakresy temperatur oraz ogólne obszary zastosowania elastomerów.

3. Danych technicznych i kart materiałowych O-ringów dostępnych w ofercie ProPolimer – w szczególności NBR, FKM oraz EPDM.

4. Danych dotyczących konkretnych mieszanek stosowanych w produktach ProPolimer.

Zakres temperatur oraz kompatybilność chemiczna podane w poradniku mają charakter ogólnych wskazówek doboru materiału. Odporność konkretnego O-ringa może różnić się w zależności od składu mieszanki, stężenia medium, temperatury, ciśnienia, czasu kontaktu oraz rodzaju pracy uszczelnienia. W zastosowaniach krytycznych należy zweryfikować odporność konkretnej mieszanki dla danego medium.