Oringi NBR – do czego służą i gdzie są najczęściej stosowane?

Oringi NBR należą do najczęściej wykorzystywanych uszczelnień technicznych w maszynach, urządzeniach i instalacjach przemysłowych. Łączą dobrą odporność na oleje i smary, korzystne właściwości mechaniczne oraz przystępną cenę, dlatego O-ringi NBR są powszechnie stosowane między innymi w hydraulice, pneumatyce, motoryzacji, pompach, sprężarkach oraz różnego rodzaju maszynach przemysłowych.

Mimo prostej konstrukcji O-ring może odpowiadać za szczelność całego układu. Dlatego przy jego wyborze należy zwrócić uwagę nie tylko na średnicę, ale również na rodzaj materiału, twardość elastomeru, temperaturę pracy, ciśnienie oraz medium, z którym uszczelnienie będzie miało kontakt.

W tym artykule wyjaśniamy, do czego służą Oringi NBR, gdzie są najczęściej stosowane oraz kiedy warto zdecydować się właśnie na uszczelnienie wykonane z kauczuku nitrylowego.

Oringi NBR, nazywane również O-ringami nitrylowymi, są pierścieniami uszczelniającymi wykonanymi z elastomeru NBR – Nitrile Butadiene Rubber, czyli kauczuku butadienowo-akrylonitrylowego.

Ich charakterystyczną cechą jest bardzo dobra odporność na wiele:

• olejów mineralnych,
• smarów,
• płynów hydraulicznych,
• paliw,
• tłuszczów,
• olejów roślinnych i zwierzęcych,
• węglowodorów alifatycznych.

To właśnie odporność na środki smarne i produkty ropopochodne sprawia, że O-ringi NBR są jednym z podstawowych rodzajów uszczelnień stosowanych w przemyśle.

NBR zapewnia jednocześnie dobrą wytrzymałość mechaniczną i odporność na ścieranie. Dzięki temu O-ringi z tego materiału mogą być wykorzystywane zarówno w prostych połączeniach statycznych, jak również w wielu bardziej wymagających układach hydraulicznych i pneumatycznych.

Podstawowym zadaniem Oringów NBR jest uszczelnienie połączenia dwóch elementów i zapobieganie wydostawaniu się medium z instalacji lub przedostawaniu się zanieczyszczeń do jej wnętrza.

O-ring umieszczany jest zazwyczaj w specjalnie przygotowanym rowku. Po połączeniu elementów zostaje odpowiednio ściśnięty, dzięki czemu elastomer przylega do powierzchni i tworzy szczelne połączenie.

Pod wpływem ciśnienia medium docisk O-ringu do uszczelnianych powierzchni dodatkowo wzrasta.

Z tego powodu niewielki pierścień wykonany z NBR może pełnić bardzo ważną funkcję w takich elementach jak:

• siłowniki,
• zawory,
• rozdzielacze,
• pompy,
• przewody hydrauliczne,
• szybkozłącza,
• sprężarki,
• przekładnie,
• silniki,
• maszyny produkcyjne.

Odpowiednio dobrany Oring NBR ogranicza ryzyko wycieku oleju, paliwa, smaru lub innego medium oraz pomaga utrzymać prawidłowe parametry pracy całego urządzenia.

Popularność uszczelnień NBR wynika przede wszystkim z bardzo dobrego stosunku właściwości technicznych do ceny.

W wielu standardowych zastosowaniach przemysłowych nie ma potrzeby stosowania znacznie droższych elastomerów specjalistycznych. Jeżeli warunki pracy mieszczą się w zakresie możliwości NBR, materiał ten często okazuje się bardzo ekonomicznym rozwiązaniem.

Najważniejsze zalety Oringów NBR to:

• dobra odporność na oleje mineralne i smary,
• dobra odporność na wiele paliw i produktów ropopochodnych,
• dobre właściwości mechaniczne,
• odporność na ścieranie,
• duża dostępność wymiarów,
• możliwość stosowania w hydraulice i pneumatyce,
• dostępność różnych twardości,
• korzystna cena,
• szeroki zakres zastosowań przemysłowych.

Dzięki temu O-ringi wykonane z NBR można znaleźć zarówno w niewielkich urządzeniach, jak i rozbudowanych maszynach oraz instalacjach przemysłowych.

Jednym z najważniejszych obszarów zastosowania Oringów NBR jest hydraulika.

Materiał NBR dobrze współpracuje z wieloma olejami mineralnymi i płynami hydraulicznymi, dlatego O-ringi nitrylowe są wykorzystywane między innymi w:

• siłownikach hydraulicznych,
• pompach hydraulicznych,
• rozdzielaczach,
• zaworach,
• przewodach,
• złączkach,
• szybkozłączach,
• agregatach hydraulicznych.

W standardowych warunkach często stosowane są Oringi NBR 70 ShA. Jeżeli natomiast występuje podwyższone ciśnienie i większe obciążenie mechaniczne, warto rozważyć Oringi NBR 90 ShA.

Twardszy elastomer jest mniej podatny na wyciskanie w szczelinę pomiędzy współpracującymi elementami, jednak prawidłowy dobór uszczelnienia zawsze powinien uwzględniać również konstrukcję rowka, wielkość szczeliny, temperaturę i rzeczywiste ciśnienie pracy.

Drugim bardzo popularnym zastosowaniem jest pneumatyka.

O-ringi NBR stosowane są między innymi w:

• siłownikach pneumatycznych,
• zaworach,
• rozdzielaczach,
• szybkozłączach,
• instalacjach sprężonego powietrza,
• narzędziach pneumatycznych,
• sprężarkach.

Dobra elastyczność oraz właściwości mechaniczne NBR pozwalają na uzyskanie trwałego i ekonomicznego uszczelnienia wielu standardowych układów pneumatycznych.

Oringi NBR są bardzo często stosowane w budowie maszyn.

Można je znaleźć między innymi w:

• obrabiarkach,
• prasach,
• maszynach produkcyjnych,
• urządzeniach pakujących,
• przekładniach,
• napędach,
• układach smarowania,
• zespołach hydraulicznych,
• urządzeniach transportowych.

O-ring może uszczelniać obudowę, wał, przyłącze, zawór albo element układu odpowiedzialnego za transport oleju czy smaru.

Duża liczba dostępnych wymiarów sprawia, że odpowiedni Oring NBR można dobrać zarówno do niewielkiego urządzenia, jak i dużej maszyny przemysłowej.

Motoryzacja to kolejna branża, w której uszczelnienia NBR mają bardzo szerokie zastosowanie.

Można spotkać je między innymi w:

• układach paliwowych,
• instalacjach olejowych,
• układach smarowania,
• pompach,
• filtrach,
• złączach,
• przewodach,
• elementach silników i osprzętu.

Należy jednak pamiętać, że współczesne pojazdy wykorzystują wiele różnych płynów eksploatacyjnych. Dlatego przed zastosowaniem NBR zawsze należy sprawdzić kompatybilność konkretnej mieszanki elastomerowej z medium oraz temperaturę występującą w miejscu pracy uszczelnienia.

Nie każdy O-ring zastosowany w samochodzie powinien być wykonany z NBR.

Pompy często pracują w środowisku olejów, smarów lub innych mediów, dla których NBR może być odpowiednim materiałem.

O-ringi NBR mogą być stosowane między innymi do uszczelniania:

• korpusów pomp,
• pokryw,
• przyłączy,
• zaworów,
• króćców,
• elementów układów olejowych.

Kluczowe znaczenie ma jednak rodzaj transportowanego medium. Jeśli pompa pracuje z agresywnymi chemikaliami lub w bardzo wysokiej temperaturze, konieczne może być zastosowanie innego materiału, np. FKM, EPDM, FFKM lub PTFE.

W sprężarkach O-ringi mogą mieć kontakt z olejem sprężarkowym oraz smarami, dlatego NBR znajduje w tych urządzeniach liczne zastosowania.

O-ringi mogą uszczelniać między innymi:

• przyłącza,
• zawory,
• obudowy,
• elementy instalacji olejowej,
• przewody i złącza.

Także w tym przypadku istotna jest temperatura pracy. Im wyższa temperatura, tym większą uwagę należy zwrócić na rodzaj mieszanki elastomerowej.

Koparki, ładowarki, podnośniki, ciągniki, maszyny rolnicze i inne urządzenia mobilne wykorzystują rozbudowane układy hydrauliczne.

Dlatego Oringi NBR są bardzo często stosowane w maszynach budowlanych oraz rolniczych, między innymi w:

• siłownikach,
• zaworach,
• pompach,
• rozdzielaczach,
• przewodach hydraulicznych,
• szybkozłączach,
• złączach gwintowanych.

W układach pracujących pod zwiększonym ciśnieniem szczególnie ważny jest dobór odpowiedniej twardości O-ringu oraz prawidłowych wymiarów rowka uszczelniającego.

Nie wszystkie Oringi NBR mają takie same właściwości. Jednym z podstawowych parametrów jest twardość elastomeru określana najczęściej w skali Shore A.

Miększy materiał zapewnia większą elastyczność i łatwiej dopasowuje się do uszczelnianych powierzchni.

NBR 60 może być dobrym rozwiązaniem przy mniejszych dociskach oraz w aplikacjach wymagających bardziej elastycznego uszczelnienia.

NBR 70 ShA jest jednym z najbardziej uniwersalnych wariantów.

Zapewnia dobry kompromis pomiędzy:

• elastycznością,
• wytrzymałością mechaniczną,
• odpornością na odkształcenie,
• łatwością montażu.

Z tego powodu Oringi NBR 70 są często stosowane w standardowych układach hydraulicznych, pneumatycznych oraz maszynach przemysłowych.

Oringi NBR 90 ShA są znacznie twardsze i charakteryzują się większą odpornością na odkształcenia.

Są szczególnie interesującym rozwiązaniem w zastosowaniach, w których występuje:

• wysokie ciśnienie,
• większe obciążenie mechaniczne,
• ryzyko wyciskania O-ringu w szczelinę,
• potrzeba większej stabilności wymiarowej.

Nie oznacza to jednak, że twardszy O-ring zawsze jest lepszy. W niewłaściwie zaprojektowanym połączeniu NBR 90 może zapewniać gorsze dopasowanie niż bardziej elastyczny NBR 70.

Twardość należy więc dobierać do konkretnego zastosowania, a nie tylko na podstawie ciśnienia roboczego.

Zakres temperatury pracy zależy od konkretnej mieszanki NBR oraz warunków aplikacji.

Dla typowych O-ringów NBR można przyjmować orientacyjny zakres około -30°C do +100°C, przy czym niektóre mieszanki mogą krótkotrwale pracować w wyższych temperaturach.

Przy doborze należy jednak brać pod uwagę nie tylko temperaturę maksymalną.

Jednoczesne działanie:

• wysokiej temperatury,
• oleju lub paliwa,
• ciśnienia,
• ruchu,
• naprężeń mechanicznych

może znacząco wpływać na trwałość uszczelnienia.

Jeżeli urządzenie ma stale pracować w wysokiej temperaturze, warto rozważyć zastosowanie Oringów FKM (Viton®) lub innego elastomeru wysokotemperaturowego.

Jedną z największych zalet NBR jest odporność na wiele substancji spotykanych w przemyśle.

O-ringi NBR dobrze sprawdzają się przede wszystkim w kontakcie z wieloma:

• olejami mineralnymi,
• smarami,
• płynami hydraulicznymi,
• olejami roślinnymi i zwierzęcymi,
• paliwami,
• węglowodorami alifatycznymi.

Dokładna odporność zależy jednak od składu medium, jego temperatury, stężenia oraz konkretnej mieszanki NBR.

Dlatego w przypadku nietypowych substancji chemicznych dobór materiału powinien zostać poprzedzony analizą odporności chemicznej.

Mimo swojej uniwersalności NBR nie jest materiałem odpowiednim do każdej aplikacji.

Standardowe O-ringi NBR mają ograniczoną odporność na ozon, promieniowanie UV i długotrwałe działanie czynników atmosferycznych.

Dlatego w instalacjach pracujących na zewnątrz często lepszym rozwiązaniem może być EPDM.

NBR nie powinien być również automatycznie wybierany do:

• bardzo wysokich temperatur,
• pary wodnej o wysokiej temperaturze,
• agresywnych substancji chemicznych,
• niektórych rozpuszczalników,
• zastosowań wymagających szczególnej odporności na ozon i warunki atmosferyczne.

W takich warunkach warto rozważyć O-ringi wykonane z FKM, EPDM, VMQ, PTFE, FFKM lub innych materiałów specjalistycznych.

Przy wyborze O-ringu nie należy kierować się wyłącznie średnicą.

Aby uszczelnienie działało prawidłowo, należy określić:

1. średnicę wewnętrzną O-ringu,
2. grubość przekroju,
3. twardość NBR,
4. rodzaj medium,
5. minimalną i maksymalną temperaturę pracy,
6. ciśnienie robocze,
7. rodzaj aplikacji – statyczna czy dynamiczna,
8. wymiary rowka uszczelniającego.

Bardzo podobnie wyglądające O-ringi mogą być wykonane z zupełnie różnych elastomerów. Dlatego podczas wymiany starego uszczelnienia warto ustalić nie tylko jego wymiar, ale również materiał.

W maszynach spotykanych w Polsce i Europie najczęściej stosowane są Oringi NBR w rozmiarach metrycznych.

Jednak w urządzeniach produkowanych w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii oraz w wielu maszynach importowanych stosowane są również O-ringi calowe, między innymi według systemu wymiarowego AS568.

Różnice pomiędzy rozmiarami metrycznymi i calowymi mogą być niewielkie. Zastosowanie pierścienia „prawie pasującego” może jednak prowadzić do:

• nieszczelności,
• nadmiernego ściśnięcia O-ringu,
• uszkodzenia podczas montażu,
• wyciskania uszczelnienia,
• przyspieszonego zużycia.

Dlatego przed zakupem warto dokładnie zmierzyć średnicę wewnętrzną oraz przekrój O-ringu.

Jeżeli potrzebujesz Oringów NBR do hydrauliki, pneumatyki, maszyn przemysłowych, motoryzacji lub innych zastosowań technicznych, warto wybrać dostawcę oferującego szeroki zakres wymiarów i kilka wariantów twardości.

W ProPolimer dostępna jest szeroka oferta Oringów NBR w wymiarach metrycznych i calowych, dzięki czemu można dobrać uszczelnienie zarówno do popularnych zastosowań przemysłowych, jak i mniej typowych urządzeń.

➡️ Sprawdź ofertę Oringów NBR w ProPolimer

W przypadku aplikacji wymagających większej odporności na ciśnienie można również rozważyć Oringi NBR 90 ShA, natomiast do standardowych zastosowań bardzo często wybierane są O-ringi o twardości około 70 ShA.

Jeżeli nie masz pewności, jaki wymiar, materiał lub twardość wybrać, przed zakupem warto określić podstawowe warunki pracy uszczelnienia: medium, temperaturę, ciśnienie oraz wymiary miejsca montażowego.

Oringi NBR są jednym z najbardziej uniwersalnych i ekonomicznych rozwiązań uszczelniających stosowanych w technice.

Szczególnie dobrze sprawdzają się w środowisku olejów, smarów, płynów hydraulicznych oraz wielu produktów ropopochodnych. Dlatego O-ringi NBR znajdują zastosowanie przede wszystkim w hydraulice, pneumatyce, motoryzacji, maszynach przemysłowych, pompach, sprężarkach oraz maszynach budowlanych i rolniczych.

Ich skuteczność zależy jednak od prawidłowego doboru wymiaru, twardości oraz warunków pracy.

W standardowych aplikacjach dobrym punktem wyjścia są Oringi NBR 70 ShA, natomiast w układach o zwiększonym ciśnieniu i obciążeniu mechanicznym warto przeanalizować zastosowanie twardszych Oringów NBR 90 ShA.

➡️ Zobacz dostępne Oringi NBR w sklepie ProPolimer

Tak. Oringi NBR charakteryzują się dobrą odpornością na wiele olejów mineralnych i smarów, dlatego są powszechnie stosowane w hydraulice, maszynach i układach smarowania. Przed zastosowaniem zawsze warto jednak sprawdzić kompatybilność z konkretnym rodzajem oleju i temperaturą pracy.

Tak. O-ringi NBR są jednym z najczęściej stosowanych rodzajów uszczelnień w hydraulice. W standardowych aplikacjach często stosowany jest NBR 70 ShA, a przy wyższych obciążeniach i ciśnieniach można rozważyć NBR 90 ShA.

Oringi NBR stosuje się przede wszystkim w hydraulice, pneumatyce, maszynach przemysłowych, motoryzacji, pompach, sprężarkach, układach olejowych oraz maszynach budowlanych i rolniczych.

NBR wykazuje dobrą odporność na wiele paliw i węglowodorów. Odporność zależy jednak od dokładnego składu paliwa, temperatury oraz konkretnej mieszanki elastomerowej, dlatego w wymagających aplikacjach należy sprawdzić kompatybilność materiałową.

Nie istnieje jedna twardość odpowiednia do wszystkich zastosowań. NBR 70 ShA jest rozwiązaniem uniwersalnym, natomiast NBR 90 ShA może być stosowany w aplikacjach wymagających większej odporności na ciśnienie i odkształcenia. Miększy NBR 60 ShA zapewnia natomiast większą elastyczność.

Zakres temperatur zależy od konkretnej mieszanki NBR. Dla typowych materiałów można przyjmować orientacyjnie zakres około -30°C do +100°C, a niektóre mieszanki mogą krótkotrwale pracować w wyższej temperaturze. Zawsze należy sprawdzić specyfikację konkretnego materiału.

NBR ma ograniczoną odporność na ozon, promieniowanie UV i długotrwałe działanie warunków atmosferycznych. Do wielu zastosowań zewnętrznych lepszym materiałem może być EPDM.

Oringi NBR można kupić w sklepie internetowym ProPolimer, który oferuje szeroki wybór uszczelnień w rozmiarach metrycznych i calowych oraz w różnych wariantach twardości.

➡️ Oringi NBR – sprawdź ofertę ProPolimer